ROLA MULTIMEDIÓW ELEKTRONICZNYCH

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Od masowości podnoszenia kompetencji użytkowników informacji, nawet w stopniu elementarnym, zależy skuteczność budowania społeczeństwa informa- cyjnego, ze wszystkimi jego skutkami zawodowymi, edukacyjnymi, psychologicz­nymi, socjologicznymi i kulturalnymi.Przyglądając się zainteresowaniom polskich młodych użytkowników kompu­terów. można zauważyć, że komputery służą im najczęściej do zabawy. Fascyna­cja komputerem — nawet zabawką — powinna cieszyć. Wielu dzięki „pecetowi prawdopodobnie nie zaczepia przechodniów pod osiedlowym trzepakiem. Nieje­den w swoim CV napisze też „bardzo dobra znajomość obsługi komputera”, a taki zapis być może nie otwiera drzwi wszystkich pracodawców, ale jego brak z pew­nością niejedne zamyka. Jednak czy naprawdę tak wspaniała, wszechstronna ma­szyna powinna się marnować na wyświetlaniu gierek i filmów czy słuchaniu mp3?


ELEMENTARNA WIEDZA

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Kompetencje informacyjne to także elementarna wiedza o zasobach informacyjnych. Kształtowanie kompetencji informacyjnych użytkowników to tak­że sposoby poruszania się po katalogach bibliotecznych, kartotekach informacyj­nych, bibliografiach ogólnych i specjalnych oraz katalogach elektronicznych w za­kresie korzystania z aktywnych zasobów bibliotecznych, czyli rekordów z opisami konkretnych dokumentów bibliotecznych.Ważnym elementem w skuteczności kształtowania kompetencji informacyj­nych jest komunikacja interpersonalna pomiędzy użytkownikami a bibliotekarza­mi, w trakcie których daje się przekazać szereg rad w sposób bezpośredni lub po­średni.Jest to istotny aspekt, gdyż specjalista od informacji, bibliotekarz, nawet naj­bardziej kompetentny i wykształcony, jeśli trafi na użytkownika bez żadnego przy­gotowania i bez pozytywnego nastawienia na przyjęcie rad niewiele będzie mógł zdziałać, jeżeli użytkownik nie będzie rozumiał podstawowych procedur korzy­stania ze źródeł informacji i warsztatu informacyjnego tradycyjnego, jak i wzbo­gaconego przez elektronikę.


WSZYSTKIE DROGI DO ZWIĘKSZENIA KOMPETENCJI

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Niekiedy są to różnego rodzaju konkursy, quizy wspomagające własne poszukiwania konieczność sięgnięcia do różnorodnych źródeł. Sposobem na kształ­towanie kompetencji informacyjnych użytkowników w bibliotekach jest także logiczna współpraca środowiskowa z domem kultury i muzeum, a nawet Kołem Gospodyń Wiejskich. Ogłaszane tam konkursy, olimpiady, różnego rodzaju turnieje (a w szkołach położony jest akcent na edukację ekologiczną, regionalną, medialną lub zdrowotną) kieruje potencjalnych użytkowników w stronę biblioteki i daje jej szanse edukacyjnego oddziaływania.Wszystkie drogi zwiększania kompetencji informacyjnych są dobre. Trudno jednak o wypracowanie monolitycznego modelu takiego oddziaływania i wskaza­nie go jako pewnego i na tyle skutecznego, aby mógł być rozpowszechniony w sto­sunku do wszystkich użytkowników informacji.W potocznym rozumieniu należy pojmować kompetencje użytkowników infor­macji jako przynajmniej elementarne rozeznanie w źródłach tradycyjnych i medial­nych, ich wartościowaniu pod kątem potrzeb zawodowych lub zainteresowań oso­bistych.


W WIELU MIEJSCACH

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Tam gdzie się to udaje, sprawdzają się różne kluby przyjaciół biblioteki, spo­tkania dyskusyjne, które są dobrą okazją pośredniego, zakamuflowanego sposo­bu przekazywania wiedzy specjalistycznej.W wielu miejscach udało się bibliotekom publicznym rozwinąć współpracę z lokalnymi redakcjami czasopism. Gazety lokalne mają to do siebie, że są czyta­ne w społecznościach lokalnych. Zapewne jest to w tej chwili jedyne masowe czytelnictwo. Biblioteczne informacje w postaci recenzji, zakupionych nowości literatury pięknej, lub niebeletrystycznej, omówienia encyklopedii stanowią zachętę do zwrócenia uwagi na konkretny edukacyjny program telewizyjny bądź radiowy. Stanowią one najlepszą o ile nie najskuteczniejszą formę kształtowania kompetencji użytkowników.W książnicach innych krajów wprowadza się już nowe formy przyciągania użytkowników do bibliotek publicznych. Sąto oferty dla dzieci z grami i zabawami na poziomie przedszkolnym i wczesnoszkolnym wraz z opieką nad dziećmi, umoż­liwiające rodzicom na parogodzinną przerwę na ważne sprawy lub kontakty towa­rzyskie.


PODZIAŁ NA DWIE GRUPY

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Możliwość kształtowania kompetencji informacyjnych użytkowników można także podzielić na dwie grupy: zewnętrzne i wewnętrzne. Czynniki zewnętrzne wynikają z obecności biblioteki w świadomości społeczności lokalnej. Formy popularyzacji oferty edukacyjnej, np. kursy komputerowe, językowe, informacje możliwościach korzystania z sieci Internetu i Intranetu, informacje o spotkaniach z ważnymi osobowościami, jak też wystawy, pokazy nowości wydawniczych są zawsze w jakimś stopniu pośrednimi formami współkształtowania kultury informa­cyjnej, przekładającej się w jakimś stopniu na zainteresowania i nowe upodobania.Do wewnętrznych czynników kształtowania kultury informacyjnej użytkow­ników w bibliotece publicznej można zaliczyć przede wszystkim logikę i rzeczo­wość kontaktów z czytelnikami.Asertywność, rozmowa z czytelnikiem, logiczne wskazówki dotyczące źródeł potrzebnych czytelnikowi, instruktaż w zakresie korzystania z katalogów mogą stanowić początek autoedukacji użytkownika.


PRECYZYJNE OKREŚLENIE

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Atrakcyjność szkolnego centrum multimedialnego polega na tym m.in., iż nie zawsze do końca określone zainteresowania poszczególnych uczniów można ukierunkować poprzez poka­zanie możliwości poruszania się po Internecie, elektronicznych encyklopediach, słownikach, kompendiach. Jest to też okazja do nauki wartościowania oglądanych w sieci różnych treści. Kształcenie kompetencji użytkowników jest na tyle łatwe, iż ciekawość i chłonność wiedzy podawanej w sposób nieszablonowy jest stosun­kowo duże. Nieco trudniej o precyzyjne określenie sposobów kształcenia konkretnych użyt­kowników bibliotek publicznych. Są one bowiem pochodną struktury środowisko­wej w zakresie wykształcenia, wykonywanych zawodów a nawet tradycji lokal­nych i religijnych. W ostatnim dziesięcioleciu doszedł nowy czynnik, którym jest nastawienie ekonomiczne, wynikające z rynku pracy. Niekiedy czynnikiem silnie determinującym staje się wiek powiązany z aspiracjami zawodowymi i zaintere­sowaniami.


TRADYCYJNE OCZEKIWANIE

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Ponadto tradycyjne oczekiwania na pojawienie się użytkownika w kontekście różnych, atrakcyjnych podmiotów nie do końca się już sprawdza. Potrzebne jest ekspansywne oddziaływanie książnicy w celu zdobycia przynajmniej partnera w stosunku do lokalnych i ponadlokalnych podmiotów zabiegających o postrze­ganie tego samego użytkownika. Najłatwiej kompetentnych użytkowników współ­kształtować w bibliotekach naukowych i publicznych. Użytkownik jest tu bowiem jednolity w aspekcie potrzeb i motywacji. Biblioteki naukowe robią to poprzez ofertę szkoleń w zakresie poruszania się po źródłach baz danych z polskimi i za­granicznymi bibliografiami, czasopismach on-line i dziesiątkach różnych usług informacyj no-bibl i ograficzny ch.W bibliotekach szkolnych, na miarę możliwości finansowych, próbuje się stwo­rzyć szkolne centra multimedialne. Ich idea jest prosta: połączenie źródeł trady- cyjnych i możliwości realizacji programów szkolnych i różnego rodzaju upodo­bań uczniów z atrakcyjnymi źródłami medialnymi.


ZJAWISKA MARGINALNE

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Wszystko to, w stosunku do liczby dorosłych mieszkańców Polski, są wciąż zja­wiska marginalne. Wiedza o bibliografiach, kompendiach wiedzy z różnych dzie­dzin, abstraktach specjalistycznych jest w skali masowej tak słaba, iż można pokusić się o tezę, iż jest ona zaledwie wartością odczuwalną i akceptowaną a jed­nocześnie nieznaną i niewykorzystaną.Rodzi się zatem na tle tych spostrzeżeń pytanie: Jak zmienić te proporcje? Co zrobić, aby przez kontakty z biblioteką, poruszanie się po źródłach tradycyjnych i elektronicznych było nie tylko bardziej masowe, ale coraz bardziej skuteczne we wszystkich obszarach ludzkiej aktywności jednostkowej i zbiorowej?Wszystkie poczynania w tym zakresie są pochodną postrzegania roli i miejsca w środowisku lokalnym. Biblioteka, która wchodzi na zacofane, bez nowości wydawniczych i dostępu do mediów elektronicznych nie tylko, że nie przyciąga nowych użytkowników, ale ma także niewielki wpływ na kształtowanie kultury czytelniczej i medialnej.


ZŁOTA RECEPTA

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Złotej recepty na przyciągnięcie do biblioteki osób, które nigdy nie czytały, których jedynym sposobem uczestnictwa w kulturze jest oglądanie telewizji, nie ma. Środowiskowa atrakcyjność oferty usług bibliotecznych, wybiegająca daleko poza tradycyjne udostępnianie oferty usług bibliotecznych, może przyciągnąć do biblioteki nawet tych, którzy w bibliotece nigdy nie byli. Oczywiście można się pokusić o wskazanie pewnych form, aczkolwiek nigdy nie będzie stanowiło to zmasowanego systemu w zakresie kształcenia kompetencji użytkowników. Jest to zresztą problem na tyle obszerny, iż dotyczy szeroko pojmowanej kul­tury medialnej i czytelniczej polskiego społeczeństwa. Można wymienić różne wyznaczniki i kryteria wartościowania tej kultury. O tym, że nie jest ona zbyt wysoka świadczy postrzeganie intuicyjne, ale i elementarne spostrzeżenia o umie­jętnościach poruszania się ludzi po zasobach Internetu, wiedzy i o najważniejszych bazach polskiej kultury narodowej, a nawet świadczą o tym statystyczne zestawie­nia korzystania z różnych usług bankowości elektronicznej, medialnego kontak­towania się z urzędami, korzystania z elektronicznych kompendiów wiedzy.


UZUPEŁNIAJĄCY KONTEKST

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Uzupełniającym kontekstem wzbogacania wie­dzy o zbiorach elektronicznych staje się coraz częstsze i bardziej masowe wy­korzystywanie mediów w nauce języków obcych, historii, geografii, literatury i wielu zagadnień specjalistycznych czy zawodowych. Korzystanie z tych moż­liwości odnosi się przeważnie do ludzi młodych, dzieci i młodzieży podlegają­cych systemowi szkolnemu oraz specjalistów zmuszonych z racji pracy zawo­dowej do korzystania z różnych baz danych. Poza zasięgiem takiej edukacji jest jednakże większość populacji dorosłych Polaków, którzy w trakcie edukacji zawodowej nie zetknęli się z nowoczesnymi źródłami informacji a obecnie nie mają możliwości i szans na dokształcanie czy doskonalenie w tym zakresie. Szczególnie tragicznie wygląda ten segment wiedzy na terenach rozproszonych, czyli w środowiskach wiejskich i miejskich środowiskach robotniczych. Tutaj też rysuje się pole do zmasowanego wyrównywania szans poprzez różne formy kształtowania kompetencji użytkowników.