NIEZBĘDNE WYKSZTAŁCENIE

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Niezbędne jest zatem wykształcenie nowego typu bibliotekarza, nauczyciela bibliotekarza, który sprosta wymogom cywilizacyjnym i edukacyjnym zarówno na płaszczyźnie multimedialnej techniki, jak i w szerokiej perspektywie społecz­nej i czytelniczej.Współczesny bibliotekarz musi dobrze czuć się w różnorodnych rolach; powi­nien być ekspertem w swojej dziedzinie, menedżerem, negocjatorem, badaczem, operatorem baz danych, planistą, znawcą technologii informacyjnych i zasad przed­siębiorczości a także nauczycielem, ciągle otwartym na wiedzę i nowe umiejętności ucznia i użytkownika.Aby spełniać tak wiele ról w nowoczesnej bibliotece musi być wyposażony w: kompetencje prakseologiczne – które wyrażają się skutecznością bibliote­karza w planowaniu, organizowaniu, realizacji, kontroli i oceny procesów biblio- teczno-informacyjnych.


W RAMACH PROGRAMU

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

W Polsce w ramach programu KREATOR wybrano 5 umiejętności, które uznano za ważne dla sprawnego funkcjonowania w zmieniającej się rzeczywistości;Planowanie, organizowanie i ocenianie własnego nauczania;Skuteczne komunikowanie się w różnych sytuacjach;Efektywne współdziałanie w zespole;Rozwiązywanie problemów w sposób twórczy;Sprawne posługiwanie się komputerem i technologiami informacyjnymi.Zarysowane wyżej wyzwania płynące z raportów edukacyjnych, nowe sposo­by organizacji pracy zawodowej, zmienność, wzrost wymagań, konieczność modyfikacji osiągniętych kwalifikacji implikują nowe spojrzenie na kształcenie bibliotekarzy. Środowisko, w którym pracuje współczesny bibliotekarz wyrażenie definiuje jego proces edukacyjny, dostosowanie do nowych wymagań kulturowych, społecznych i technologicznych, nabywanie nowej wiedzy i nowych umiejętności. Każdy zawód wymaga swoistych kwalifikacji, które określająjego odrębność.


RÓŻNE DEFINICJE KOMPETENCJI

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Pojęcie kompetencji definiuje się różnie. Ich ogólny sens można ująć jako ogół sprawności, które są niezbędne człowiekowi do tego, aby stać się elastycznym, kompetentnym pracownikiem, potrafiącym przystosować się do zmian, uczyć się i kształcić przez całe życie oraz być aktywnym i odpowiedzialnym obywatelem. Kompetencje można rozumieć jako „swoisty koktajl” kwalifikacji nabytych przez kształcenie zawodowe, postaw społecznych, umiejętności pracy w zespole, podej­mowanie inicjatyw, zamiłowanie do ryzyka.Owa osobista umiejętność bycia w połączeniu z wiedzą i umiejętnością dzia­łania tworzy oczekiwany poziom zdolności, podstawową zasadę kompetencyjno- ści człowieka. Raport wydany przez OECD zawiera listę umiejętności kluczowych, które powinni nabywać uczący się.


JAKOŚĆ KOMPETENCJI ZAWODOWYCH

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Kształtujące się społeczeństwa informacyjne chcą mieć ludzi uczących się (młodszych i starszych) mądrych, wysokiej klasy specjalistów i ekspertów. Rodzi się, zatem pytanie, w jakie kompetencje kluczowe powinien być wyposażony czło­wiek świata pracy;Jakość kompetencji zawodowych jest postrzegana jako sprzężenie zwrotne pomiędzy działaniami edukacyjnymi a rynkiem pracy. Kształcenie i praca to wza­jemnie zintegrowane obszary aktywności człowieka, W pracy, bowiem weryfiko­wany jest sens, wartość, jakość kształcenia.Przed edukacjąstojąkolejne wyzwania związane z przemianami na rynku pracy i karier zawodowych;coraz większy nacisk kładzie się na pracę elastyczną i szybkie reagowanie na zmiany;zmieniają się sposoby komunikowania się ludzi ze sobą, niektóre z nich (np. za pomocą komputera) sąpozbawione emocji, jak i też wskaźników niewerbalnych;praca w coraz większym stopniu opiera się na kooperacji i współpracy;podejście do pracy staje się coraz bardziej płynne (płynne godziny pracy, telepraca, praca zadaniowa, w niepełnym wymiarze godzin);coraz wyraźniejsze staje się dążenie jednostek do zwiększania satysfakcji z pracy poprzez zmianę jej treści;zmniejsza się systematycznie liczba zatrudnionych posiadających status sta­łego pracownika;kończy się epoka tzw. karier liniowych rozpoczynających się zdobywaniem wykształcenia, zatrudnianiem, stopniowym awansowaniem aż do emerytury.


CEL EDUKACJI

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Wg poglądów S. Hessena, przedstawiciela pedagogiki humani­stycznej, który kreśląc koncepcję wychowania człowieka uznał, że wychowanie człowieka jest podróżą w świecie kultury ludzkiej. Czynnikami ułatwiającymi tę wędrówkę są instytucje kulturalno-oświatowe i biblioteki, muzea, instytucje na­ukowe, czasopisma, wystawy, wygłaszane odczyty. Dostrzegał on też, że obcowa­nie z wytworami kultury dawnej i teraźniejszej jest przyrodzonym warunkiem wędrówki kształcącej. Przypadkowe spotkanie, przeczytana książka, wysłuchany koncert lub wykłady, przedstawienie teatralne wszystko to może stać się donio­słym wydarzeniem w tej wędrówce ducha ludzkiego.Celem edukacji jest zatem przysposobienie jednostki do różnych dziedzin życio­wej aktywności, do działań poznawczych będących podstawą indywidualnych kompetencji edukacyjnych. Człowiek ostatecznie sam wybiera drogi prowadzące do realizacji określonej koncepcji życia, przyjmuje postawy wobec wartości, tworzy własny świat wartości.


OPANOWANIE NARZĘDZI WIEDZY

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Opanowanie narzędzi wiedzy, która ułatwi posiadanie rozległego zakresu kultury ogólnej, z możliwością rozumienia otaczającego świata, wiedzy ogólnej, która służy rozwojowi zainteresowań i krytycyzmu. Nauczyć się jak czerpać naukę z otaczającego świata przez całe życie.Zdobycie kwalifikacji do wykonywania konkretnego zawodu, przyszłej pracy, ale także do rozumienia interpretowania zmian technologicznych i ekonomicznych.Nowa formuła edukacji umożliwia rozumienie drugiego człowieka i dostrze­ganie współzależności.Każdy człowiek powinien posiąść umiejętność samodzielnego i krytyczne­go myślenia, aby być zdolnym do niezależnych sądów decydowania o słuszności podejmowanych decyzji.W perspektywie niedalekiej przyszłości trzeba spojrzeć również na proces edu­kacyjny jako działania prowadzącego do samorealizacji, zindywidualizowanego tworzenia siebie.


KONCEPCJE BIBLIOTEKARZA

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Potrzeba dążenia do zmniejszania obszarów niewiedzy, dostosowanie się do funkcjonowania w społeczeństwie informacyjnym, do umiejętnej ochrony przed zagrożeniami cywilizacyjnymi staje się priorytetem w działaniach kształcenia i wy­chowania, które są działaniami z założenia dla przyszłości.Kształcenie ustawiczne jako wymóg cywilizacyjny staje się w ostatnich latach jedną z najczęściej podejmowanych w społecznych debatach kwestii. Wobec roz­licznych wyzwań współczesności edukacja jawi się jako szansa w dążeniu do har­monijnego, autentycznego rozwoju ludzkości, którego celem jest postrzeganie praw człowieka i likwidacja niepożądanych skutków globalizacji takich jak: nietoleran­cja, ucisk, ubóstwo, alienacja czy wojny.Koncepcja tak rozumianej edukacji pojmowana jest jako „klucz do bram XXI wieku”, a cztery filary edukacji wrażające się w hasłach:uczyć się, aby wiedziećuczyć się, aby działaćuczyć się, aby żyć wspólnieuczyć się, aby być nadają jej właściwy wymiar i sens.


BARIERY PODMIOTOWE I PRZEDMIOTOWE

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Podsumowując teoretyczne rozważania dotyczące współczesnych typologii barier i rodzajów utrudnień w dostępie do informacji, trzeba podkreślić, że trud­no jest znaleźć jednoznaczny sposób analizy tych zjawisk. Po rozpatrzeniu różnych możliwych sposobów ich porządkowania, wydaje się, że najbardziej ogólny po­dział dotyczy następujących kategorii:bariery podmiotowe (związane z użytkownikiem informacji);bariery przedmiotowe (związane z szeroko pojętym znaczeniem systemu informacyjnego).Wiek XXI – symbol nowoczesności, gwałtownego i nieprzewidywalnego roz­woju techniki i gospodarki sprawia, że w nieco innych kategoriach postrzegamy rzeczywistość. Zakładamy, że nie ma w niej miejsca na zacofanie, niewiedzę, brak kompetencji zawodowych, czy brak ogólnej orientacji w bieżących wydarzeniach w świecie politycznym, społecznym, kulturowym.W konkurencji pomiędzy państwami, regionami gospodarczymi, korporacja­mi czy pojedynczymi przedsiębiorcami wygrywająte podmioty, które dostosowują swoje strategie działania do cech otoczenia, którymi w skali światowej sąm.in.:lawinowy przyrost wiedzy i jej upowszechnianie w postaci informacji,zacieranie granic pomiędzy różnymi typami działalności człowieka, orga­nizacji społecznych czy gospodarczych, a także granic państwowych i kulturalnych,chaos kulturowy, etyczny, moralny związany z tempem zmian’.


OMAWIANA TEORIA

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Ponadto do zrozumienia pewnych informacji konieczna jest znajomość tzw. „preinformacji”, bez której odbiór przekazu jest niemożliwy lub niepełny. Prezentowana hipotezą przyjmuje więc, że środki przekazu nie tyl­ko nie niwelują dysproporcji społecznych, ale mogą je w pewnych sytuacjach zwiększać, bowiem przyrost informacji na dłuższą metę zwiększa nierówność społeczną. Demokratyzacja informacji powoduje zaś dysproporcje, pogłębiając różnice między zasobnymi w informacje i niedoinformowanymi członkami spo­łeczeństwa. Tym samym pojawia się ważny problem społeczny – podział ludzi na poinformowaną elitę i niedoinformowaną większość.Omawianą teorię przenosi się również na oświatę – zdaniem niektórych bada­czy, powszechna możliwość kształcenia nie niweluje różnic społecznych, ponie­waż z owej dostępności w większym stopniu korzystają warstwy wyższe.


WYKSZTAŁCONE SPOŁECZEŃSTWO

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Wiadomo, że współczesne społeczeństwo powinno być społeczeństwem ludzi wykształconych i samodzielnie myślących. W związku z czym istotna jest stała potrzeba podnoszenia kwalifikacji i rozwój edukacji permanentnej. Pro­blem w tym, aby sytuacja taka dotyczyła jak największej części społeczeństwa.W przeciwnym przypadku dojdzie do sytuacji, którą socjologowie określili mia­nem luki informacyjnej.Według „teorii luki informacyjnej” zwanej inaczej „hipotezą różnic wiedzy”, mimo powszechnej dostępności środków przekazu i właściwie wyrównanych szans w dostępie do nich, odbiór przekazów jest znacznie zróżnicowany. Bowiem jeżeli bierzemy pod uwagę informacje wymagające pewnego wysiłku intelektualnego, np. z zakresu polityki, kultury, historii czy nauki, to okazuje się, że z tego typu informacji korzystają głównie ludzie z wyższym poziomem wykształcenia. Jako przyczynę takiego stanu podaje się fakt, że osoby o wyższym wykształceniu po­trafią odbierać programy selektywnie, są przygotowane do zrozumienia przeka­zów i ich wykorzystania.