W RDZENNEJ SPOŁECZNOŚCI

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Edgardo Civallero przedstawił realizację projektu biblioteki dla rdzennej spo­łeczności w argentyńskiej prowincji Chaco. Ludność tubylcza w Argentynie, podobnie jak i w innych państwach tego regionu, również nie ma zapewnionej obsługi bibliotecznej, co wynika także z analfabetyzmu. Przedstawiony projekt to tworzenie „ustnej” biblioteki gromadzącej nagrywane na taśmy mity, legendy, pie­śni, opowieści o obyczajach. Nagrania te upowszechniano w szkołach wśród dzieci z określonych środowisk etnicznych. Działania takie miały na celu nie tylko przy­bliżenie ich kultury i zwyczajów, ale także podtrzymanie identyfikacji kulturowej i wyzbycie się wstydu wynikającego z przynależności do mniejszości etnicznej. Kolejnym etapem projektu jest spisywanie taśm, co napotyka na liczne trudności wynikające czasem z braku istnienia języka pisanego danej grupy.


GROMADZENIE MATERIAŁÓW

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Działania mające na celu gromadzenie materiałów i prowadzenie studiów poświęconych rdzennej ludności podejmują także peruwiańskie instytu­cje takie jak Centro Amazónico de Antropologia y Aplicación Practica (CAAAP) w Limie, Centro de Documentación e Información del Instituto de Investigación de la Amazonia Peruana (IIAP) w Iąuitos czy Centro de Culturas Indegenas del Peru „Chirapaą”. Najbardziej rozległą działalność na rzecz rdzennych mieszkańców tego regio­nu prowadzi Meksyk, gdzie w ciągu ostatnich kilku lat wydano ponad 2 min. ksią­żek w językach etnicznych, które są nieodpłatnie rozprowadzane w szkołach w śro­dowiskach etnicznych. Podejmowane są tam także przedsięwzięcia mające na celu wsparcie działań bibliotecznych dla tejże ludności np. Pueblos Indigenas en la Sociedad Información, program wsparcia dla bibliotek tubylczych (indigenous li- braris) prowadzony przez Dirección General de Bibliotecas.


POLITYKA BIBLIOTECZNA

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Polity­ka biblioteczna w poszczególnych krajach tego regionu skupiała się na bardziej na zaspokajaniu potrzeb mieszkańców miast i ich otoczenia niż na potrzebach ludności etnicznej. Z tego też powodu rdzenna ludność praktycznie nie ma dostępu do usług bibliotecznych. Dzięki staraniom sekcji IFLA podjęto działania mające na celu tworzenie bibliotek gromadzących piśmiennictwo i zbiory dotyczące ludności rdzennej i, w mniejszym stopniu, zaspokajające potrzeby biblioteczne i informa­cyjne tych mieszkańców.Wśród bibliotek latynoamerykańskich, które podjęły starania w celu identyfi­kacji etnicznej i ochrony dziedzictwa kulturowego ludności tubylczej wymienić należy Servicio de Información Ciudadana (SIC) of the Centro de Documetación e Información be Bolivia w Cochabamba (Boliwia); Universidad de la Frontera and the Dirección de Bibliotecas, Archivos y Museos w Chile, które zorganizowały Bibliobus Regional de la Araucania – mobilne usługi biblioteczne dla ludności Mapuche zamieszkującej region Araucanii; Library Services wśród społeczności Wayuu w okręgu La Guajira w Kolumbii, Biblioteca Indegena de Magtita w Bra­zylii przy granicy z Peru i Kolumbią, Centro de Documentación Indigena w Ouito w Ekwadorze.


PROBLEM BIBLIOTEKARSTWA

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Problemom bibliotekarstwa dla rdzennej ludności w Ameryce Łacińskiej po­święcone były wystąpienia Mino-Eusebio Castro, reprezentującej społeczność Ashanika w peruwiańskiej Amazonii, Cesara Augusto Castro Aliaga (z Peru), członka stałego Komitetu Sekcji IFLA ds. Ameryki Łacińskiej i Karaibów, oraz Edgardo Civallero z Universidad Nacional de Cordoba, (Argentyna) i Judith Martinez Cuevas z National University of Lujan w Buenos Aires.Sytuacja rdzennych mieszkańców Ameryki Łacińskiej jest zdecydowanie od­mienna od tej przedstawionej przez referentki ze Stanów Zjednoczonych. Liczeb­ność tubylczej ludności w Ameryce Łacińskiej jest szacowana na 40-50 min. osób (co stanowi ok. 8-10% całej populacji mieszkańców), jednak jak podkreślił C.A.C. Aliaga w całej historii Ameryki Łacińskiej ludność ta była wykluczona ze wszel­kich usług publicznych takich jak działalność biblioteczna i informacyjna.


DOTARCIE DO KSIĄŻEK

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Na terenie stanu Nowy Meksyk działa 15 plemiennych bibliotek i punktów bibliotecznych dla ludności Navajo. Dzięki funduszom z Programu Native American Access to Technology Fundacji Billa i Melindy Gates udało się w ostatnich latach powiększyć zbiory w tych bi­bliotekach a także wyposażyć w komputery z dostępem do Internetu. Dzięki temu możliwe jest szkolenie mieszkańców w zakresie korzystania z nowych technolo­gii. Centrum w Crownpoint prowadzi działania na rzecz ochrony dziedzictwa kul­turowego ludności Navajo, gromadzi różnego rodzaju nagrania dźwiękowe i wi­deo pieśni, obrzędów i legend, prowadzi naukę języka Navąjo, zapoznaje mieszkańców z ich tradycją i kulturą, ucząc np. tkactwa, tradycyjnego zajęcia kobiet zNavajo. Centrum oraz sieć bibliotek plemiennych wspierają ludność tu­bylczą w procesie adaptacji do życia poza rezerwatem, prowadząc zajęcia wspo­magające procesy edukacyjne i umożliwiając osobom uczącym się dotarcie do książek.


SPECJALNY PROGRAM DZIAŁANIA

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Na szczególną uwagę zasługuje the New Mexico State Library, która przygotowała i realizuje specjalny program działania adresowany do społeczności plemiennej Tribal Libraries Program, który obsługuje około 139 tys. rdzennych Amerykanów w Nowym Meksyku. Biblioteka obejmuje swoim zasięgiem teren całego stanu, a główna jej agenda zajmująca się działalnością na potrzeby ludności plemiennej znajduje się w Santa Fe, zatrudnia dwóch pełnoetatowych konsultantów bibliotecz­nych. Prowadzi także szkolenia bibliotekarzy wywodzących się spośród rdzennej ludności. W latach 2002-2003 przeszkolono 775 bibliotekarzy i innych osób na potrzeby działalności bibliotecznej, informacyjnej i edukacyjnej. W Crownpoint, gdzie działa filia biblioteki w Santa Fe zorganizowano też centrum szkolenia i po­mocy obsługujące ludność z plemienia Navajo.


SZCZEGÓLNY AKCENT

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Szczególnie wyakcentowano rolę tychże bibliotek w zachowaniu dziedzictwa kulturowego rdzennej ludności i pro­mowaniu edukacji umożliwiającej wyjście poza teren swojej tubylczej wioski.Peter Sarri ze Szwecji, przedstawił historię i projekt działalności Centralnej Biblioteki dla ludności lapońskiej zamieszkującej w Szwecji. Decyzja o utworze­niu tej Biblioteki została podjęta w 1994 r. przez Parlament Lapoński. Celem jej działania jest umożliwianie Lapończykom dostępu do książki, informacji, eduka­cji i rekreacji oraz kształtowanie tożsamości etnicznej, podtrzymywanie znajomość języka, kultury i prowadzenie badań dotyczących Laponii i jej mieszkańców. Program działania Centralnej Biblioteki opiera się na współpracy z bibliotekami powiązanymi z różnymi instytucjami w trzech lapońskich centrach: w Kirunie, Jokkmokku i Ostesund.Loriene Ro zUniversity of Texas w Austin, USA oraz Jean Whitehorse z New Mexico State Library w Crownpoint, USA przybliżyły sytuację bibliotek plemiennych dla ludności z plemion indiańskich w Stanach Zjednoczonych.


KAŻDE CENTRUM

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Każde z centrów prowadzi własne, elektro­niczne bazy danych i rozwija specjalne usługi, oprócz tradycyjnego wyszukiwa­nia informacji także organizuje programy edukacyjne, przygotowuje materiały szkoleniowe i grupy dyskusyjne.Te bardzo odmienne wystąpienia ilustrujące pojmowanie i realizację funkcji edukacyjnej przez biblioteki narodowe ukazały, niezależnie od wielkości, rozwo­ju gospodarczego danego kraju i poziomu usług bibliotecznych trzy bardzo istot­ne sprawy;biblioteki narodowa muszą mieć ścisły kontakt ze społeczeństwem, być otwarte na wszystkich użytkowników a nie jedynie na wąską grupę najbardziej wykształconych odbiorców,muszą dążyć do upowszechnienia swoich zbiorów w jak najszerszych krę­gach, docierać do szkół i zachęcać młodzież do poznawania spuścizny narodowej,biblioteki narodowej powinny być współkoordynatorami polityki bibliotecz­nej w całym kraju.Ważny aspekt działalności bibliotek publicznych adresowany do ludności tubyl­czej zaprezentowały sekcje: Usług Bibliotecznych dla Społeczności Wielokulturo­wej oraz Sekcji ds. Ameryki Łacińskiej i Karaibów.


REALIZACJA DZIAŁAŃ

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Yvette Alonso z National Agricultural Library (NAL) w Beltsville (Maryland) w USA przedstawiła rolę tej biblioteki w realizacji działań edukacyjnych z zakresu rolnictwa. Zgodnie ze sformułowanąmisjąNarodowej Biblioteki Rolniczej ma ona zwiększyć dostępność i wykorzystanie informacji rolniczej przez badaczy, eduka­torów, polityków i wszelkich użytkowników produktów rolniczych. Przy współ­pracy agencji rządowych, bibliotek i uniwersytetów tak amerykańskich, jak i mię­dzynarodowych opracowano szereg programów, instytucjonalnych narzędzi i usług, które wspierają rozwój rolnictwa i edukacji w tym zakresie. Tymi „narzę­dziami” są centra informacyjne i Tezaurus Narodowej Biblioteki Rolniczej, które umożliwiają szybkie odnalezienie potrzebnych informacji. W chwili obecnej NAL ma 7 specjalistycznych centów informacyjnych dotyczących np. żywności, wete­rynarii, wody czy informacji ds. wsi.


NIEZALEŻNIE OD SYSTEMU

Leave a comment Edukacyjne funkcje bibliotek Leave a comment

Niezależnie od narodowego systemu ŚNIE działa Biblioteka Nauczycielska (Biblioteca del Docente) miasta Buenos Aires podlegająca bezpośrednio Podsekre- tariatowi Edukacji miasta Buenos Aires (Subsecretaria de Educación del Gobier- no de la Ciudad Autónoma de Buenos Aires). Jest to dynamiczne centrum, stale rozwijające swoje zbiory i upowszechniające swoje usługi. Bibliotekę utworzył w 1906 r. Przewodniczący Rady Szkolnej (School Board) Manuel Maria de Irion- do na bazie swoich prywatnych zbiorów. W 1978 r. biblioteka została podporządkowana Samorządowi miasta Buenos Aires i zmieniła nazwę na Miejska Biblioteka Nauczycielska. Pod koniec 1996 r. została przekształcona w centrum dokumentacji i informacji specjalizujące się w zakresie nauk edukacyjnych i społecznych. Centrum koordynuje pracę sieci bibliotek szkolnictwa wyższego dla nauczycieli (Red be Bibliotecas de los Insitu- tos Superiores Formación Docente), której głównym celem jest zapewnienie pomocy dokumentacyjnej i informacyjnej dla kursów zawodowych i szkoleń.